کد خبر: 73120 تاریخ انشار : 1396/03/05 22:01
اندازه متن
ارتفاع سطر

بانک های دارای اهمیت سیستمی از منظر بیانیه بال3(قسمت دوم)

به دنبال وقوع بحران های مالی در سالهای 2007 تا2009 و به تبع آن تاثیرات ناشی از ورشکستگی بانک ها، کمیته بال بر آن شد نسبت به اصلاح بیانیه بال 2 بر اساس تجارب به دست آمده از بحران مذکور، در موسسات مالی و بانکها اقدام نماید.

ماد - بانک های دارای اهمیت سیستمی (Global Systemically Important banks)
G-SIBs  موسساتی هستند که در صورت بروز بحران در آن، به واسطه دارا بودن ویژگی هایی از جمله: اندازه، سهم بازار، ارتباطات با سایر نهادها، پیچیدگی و ... تاثیرات مهمی بر شرایط کلان اقتصاد داخلی یا بین المللی دارند. کمیته بال نیز بر اساس درجه اهمیت این موسسات، مقررات سخت‌گیرانه‌تری را نسبت به بانک های کم خطرتر در نظر گرفته و متعاقباً نسبت کفایت سرمایه این بانک ها نیز تحت تاثیر قرار گرفته است.
بحران سیستماتیک
معمولاً تداوم بحران های بانکی و تشدید آن منجر به بحران سیستماتیک می شود. در واقع بحران های سیستماتیک از جنس بحران های بانکی هستند که به علت عدم جلوگیری از تشدید آن بر اقتصاد کلان و به طور کلی بر سیستم مالی تاثیر منفی گذاشته است. بحران سیستماتیک در نهایت بازار پولی و همچنین پرداخت های داخلی را هم تحت تاثیر قرار خواهد داد. علت اصلی بحران های بانکی که زمینه پیدایش بحران های سیستماتیک است کاهش سطح نقدینگی بانک ها و عدم پاسخگویی بانک ها در مقابل هجوم خیل عظیم سپرده گذاران می باشد. در واقع پس از بررسی بحران های سیستماتیک در بانک های کشورهای درحال توسعه، دلایل ذیل عمدتاً منجر به کاهش نقدینگی در این بانک ها شده است؛
الف :ناپایداری اقتصاد کشورهای در حال توسعه
ب: عدم رتبه بندی اعتباری مناسب و درنتیجه کاهش کیفیت وام ها و افزایش مطالبات غیرجاری
ج: تغییرات نرخ ارز و اثرات مخرب ناشی از آن
د: اخذ مالیات سنگین دولت از بانک ها
هـ: تکالیف تحمیلی از سوی دولت 
چارچوب بانک های داخلی دارای اهمیت سیستمی (Domestic Systemically Important banks)
بحران های مالی بین المللی موجب شد تا کمیته بال چارچوبی را برای سنجش بانک با اهمیت سیستمی بین المللی  و الزامات جذب زیان اضافی (Higher Loss Absorbency) را در نوامبر 2011 با تأیید نمایندگان کشورهای عضو گروه 20 در بیانیه بال 3 اعلام نماید. مقامات مالی کشورهای مذکور ملزم شدند تا چارچوب مطروحه را برای بانک‌های داخلی دارای اهمیت سیستمی (D-SIBs) ارائه نمایند. دلیل اتخاذ این مقیاس سنجش اثرات منفی ایجاد شده بوسیله بانک های با اهمیت بر سیستم بانکداری و اقتصاد کلان هر کشور است.
چارچوب مذکور مشتمل بر 12 اصل است که در 7 اصل اول آن به روش ارزیابی اهمیت سیستمی بانک ها و موسسات مالی و 5 اصل دیگرنیز به ظرفیت جذب زیان بیشتر بانک های دارای اهمیت سیستمی به شرح ذیل اشاره شده است؛
الف: روش های ارزیابی اهمیت سیستمی بانک ها و موسسات مالی
اصل 1: مقامات ملی (نظارتی) باید روشی برای ارزیابی و درجه بندی اهمیت سیستمی بانک های داخلی تعیین کنند.
اصل 2: روش مورد ارزیابی بانک های داخلی دارای اهمیت سیستمی باید منعکس کننده تأثیرات بالقوه یا جانبی ناشی از ورشکستگی بانک باشد.
اصل 3: روش های ارزیابی بانک های داخلی با اهمیت سیستمی باید متناسب با اقتصاد داخلی و مقتضیات هر کشور بومی سازی شود.
اصل 4: مقامات ملی باید درجه اهمیت سیستمی بانک ها را در دو سطح شرکت مادر و همچنین تلفیق با شرکت های تابعه تعیین نمایند. در این راستا ارزیابی بانک های خارجی فعال در هر کشور به صورت تلفیق ضرورت دارد تا تاثیرات احتمالی شرکت های وابسته آن (گروه بانکی) در کشور میزبان نیز مد نظر قرار گیرد.
اصل 5: ارزیابی تأثیر ورشکستگی بانک های با اهمیت سیستمی بر اقتصاد داخلی و جهانی با استفاده از شاخص های ذیل انجام می پذیرد؛
• اندازه
• به هم پیوستگی (ارتباط متقابل یا درهم تنیدگی)
• اهمیت زیرساخت موسسه مالی/انحصاری بودن(قابلیت جایگزین)
• پیچیدگی
• معیارهای خاص هر کشور
• داشتن فعالیت های برون مرزی (این معیار برای تعیین بانک با اهمیت سیستمی در سطح جهانی می باشد)
نکته حائز اهمیت در ارزیابی معیارهای مذکور این است که، تعیین معیارهای زیرمجوعه هریک از شاخص های فوق‌الذکر و میزان وزن هریک از عوامل تعیین کننده سطح اهمیت بانک‌های داخلی به عهده مقامات ملی هر کشور و در سطح جهانی به عهده هیات ثبات مالی(Financial Stability Board) می باشد.
اصل 6: مقامات نظارتی کشورها بایستی بانک های دارای اهمیت سیستمی را به صورت منظم ارزیابی کنند تا اطمینان یابند که نتیجه ارزیابی این بانک ها ، وضعیت جاری بانک های مذکور را به خوبی منعکس نماید. نکات قابل توجه ذیل نیز در ارزیابی این بانک ها در نظر گرفته شود:
• فاصله بین ارزیابی این بانک ها نباید طولانی تر از ارزیابی بانک های دارای اهمیت سیستمی جهانی باشد.
• فهرست و طبقه بندی بانک های جهانی سالانه پس از بروزرسانی اطلاعات ارسالی از بانک ها و ارزیابی با معیار تهیه شده ، اعلام می گردد.
• از آنجایی که امکان تبدیل یک بانک جهانی با اهمیت سیستمی به بانک داخلی با اهمیت سیستمی و بالعکس وجود دارد، بهتر است مقامات نظارتی هرکشور فواصل ارزیابی بانک های داخلی دارای اهمیت سیستمی را مطابق با دوره ارزیابی بانک های جهانی دارای اهمیت سیستمی قرار دهند.
• معیارهای تعیین شده برای ارزیابی حداقل 3 سال  تغییر نخواهد کرد.
• در صورت تغییرات مهم در نظام بانکی هر کشور از جمله ادغام بانک ها، باید ارزیابی مجدد در دستور کار مقامات نظارتی قرار گیرد.
اصل 7: مقامات ملی بایستی روش ارزیابی بانک های داخلی با اهمیت سیستمی را افشای عمومی نمایند. موضوع افشای روش های ارزیابی از دو منظر مورد توجه کمیته بال قرار گرفته است.
• ایجاد انگیزه مناسب و فراهم نمودن بستری برای تشویق و در نتیجه کاهش ریسک بانک ها
• ایجاد آگاهی برای مشارکت کنندگان بازار بانکی و همچنین مقامات نظارتی کشورها از میزان تاثیر فعالیت بانک ها بر امتیاز اهمیت سیستمی، ریسک ناشی از آن و لزوم ایجاد ظرفیت جذب زیان بیشتر
ب: الزامات جذب زیان بیشتر(HLA)
اصل 8: مقامات ملی بایستی روش های مورد استفاده در این چارچوب را در سطح بانک های داخلی مستند نمایند و اعمال  این روش ها برای تعیین جذب زیان بیشتر باید بر اساس مقادیر کمی  و مشخصه های خاص هر کشور تعیین گردد. از جمله این عوامل خاص می توان به میزان درجه تمرکز هر بانک به کل شبکه بانکی، نسبت اندازه خدمات و فعالیت بانک به تولید ناخالص داخلی ( Gross Domestic Product) و ... اشاره نمود که هرچه این نسبت ها بزرگتر باشد، میزان تاثیر گذاری بانک ها و امتیاز اهمیت سیستمی آنها بالاتر خواهد بود.
اصل 9: الزامات جذب زیان اضافی بایستی متناسب با درجه اهمیت سیستمی بانک ها با لحاظ پارامترهای اصل 5 و دارای طبقات مختلفی باشد.
اصل10: مقامات ملی باید از انطباق مقررات داخلی با چارچوب بانک های داخلی دارای اهمیت سیستمی و بانک های جهانی دارای اهمیت سیستمی اطمینان حاصل نمایند. همچنین مقامات داخلی باید الزامات جذب زیان بیشتر را در دو سطح شرکت مادر و تلفیق اعمال نمایند. به عبارتی کافی بودن سرمایه بانک مادر به تنهایی ملاک ارزیابی نباشد و سنجش بایستی به صورت تلفیق( گروه بانکی) نیز انجام پذیرد. نکات قابل توجهی که اصل مذکور به آن اشاره دارد به شرح ذیل می باشد:
• امکان دارد بانک مادر از زمره بانک های با اهمیت سیستمی نباشد، لکن در تلفیق، از زمره بانک های داخلی دارای اهمیت سیستمی قرار می گیرد.
• امکان دارد بانک مادر از زمره بانک های داخلی با اهمیت سیستمی باشد، لکن در تلفیق، از زمره بانک های جهانی دارای اهمیت سیستمی قرار می گیرد.
•  الزامات جذب زیان بیشتر با الزامات پوشش سرمایه ای اشاره شده در بیانیه های بال منافاتی ندارد.
• در صورتی که شرکت های تابعه منجر به افزایش درجه اهمیت سیستمی بانک ها گردند، الزامات جذب زیان بیشتر و افزایش سرمایه توسط شرکت های تابعه در دستور کار قرار گیرد. با اعمال این روش و با توجه به اندازه واحد تابعه امکان کاهش درجه اهمیت سیستمی این بانک ها فراهم شده و کاهش سطح پوششی سرمایه شرکت مادر نیز امکان پذیر می گردد.
• اعمال چارچوب بانک های داخلی دارای اهمیت سیستمی در هر کشور برای هر دو گروه بانک های با اهمیت سیستمی داخلی و جهانی کمک می کند تا کشورها از مقررات داخلی و شاخص های تعییت کننده اهمیت سیستمی خود اطمینان حاصل نمایند.
• امکان دارد الزامات جذب زیان بیشتر یک بانک جهانی با اهمیت سیستمی از منظر داخلی بیشتر از منظر جهانی باشد که بیانگر ارزیابی سخت گیرانه تری توسط مقامات نظارتی ان کشور می باشد.
اصل11: در مواردی که واحدهای تابعه یک بانک در کشور دیگر به عنوان D-SIB شناخته شوند، بانک بایستی ترتیباتی اتخاذ نماید تا واحد تابعه مذکور در چارچوب قوانین کشور دیگر نسبت به اعمال الزامات جذب زیان بیشتر اقدام نماید.
اصل12: الزامات جذب زیان بالاتر باید توسط سرمایه درجه یک پوشش داده شود. کمیته بال بر این باور است که اعمال الزامات جذب زیان بیشتر در سرمایه لایه یک موثرتر و محاسبه آن سادهتر می باشد. علاوه بر آن مقامات نظارتی داخلی نیز باید ریسک های لازم دیگر توسط بانک های دارای اهمیت سیستمی را لحاظ نمایند.

عباس چنگیزی، مدرس و کارشناس مالی بانک مسکن
دکتر امیر رضایی، کارشناس بانک مسکن

پایان قسمت دوم

منبع :

ارسال به ایمیل دوستان
پیام شما (اینجا را کلیک کنید):
درحال حاظر نظری برای این خبر وجود ندارد


نوشتن پیام
امتیاز شما:
12345678910



 
 Security code
 
 
 
  MAAD NEWS AGENCY
ماد رسانه ایرانیان